Acrilico – co to za materiał i jakie ma zastosowanie?

Acrilico to syntetyczne włókno tekstylne, znane w Polsce jako akryl lub poliakryl. Przypomina wełnę, lecz powstaje z polimerów pochodzenia petrochemicznego. Sprawdź, gdzie się go stosuje, jakie ma zalety i wady oraz jak prać akrylowe ubrania.

Co to jest acrilico?

Acrilico to włókno wykonane z poliakrylonitrylu, czyli syntetycznego polimeru otrzymywanego w procesie polimeryzacji akrylonitrylu. W opisach składu odzieży może występować również jako akryl, poliakryl, anilana lub orlon.

Materiał nie pochodzi z roślin ani od zwierząt. Jego produkcja wykorzystuje związki związane z ropą naftową lub węglem, dlatego acrilico zalicza się do włókien sztucznych. Włókno może być formowane metodą przędzenia na mokro albo na sucho, a następnie jest myte, rozciągane, suszone i zagniatane.

Acrilico na metce oznacza syntetyczne włókno o wyglądzie zbliżonym do wełny, ale o innych właściwościach użytkowych.

Gdzie stosuje się akryl?

Akryl jest popularny przede wszystkim dlatego, że pozwala uzyskać wełnopodobną fakturę przy niższym koszcie produkcji. Dobrze przyjmuje barwniki, jest lekki, sprężysty i dostępny w wielu kolorach.

Najczęściej wykorzystuje się go do produkcji:

• swetrów, kardiganów i golfów,
• czapek, szalików i rękawiczek,
• koców oraz imitacji futer,
• podszewek do obuwia i rękawic,
• dywanów i tkanin obiciowych,
• przędzy do robótek na drutach i szydełku.

Włókno bywa także łączone z wełną, bawełną lub innymi materiałami. Niewielka domieszka akrylu może obniżyć cenę produktu i zmienić jego chwyt, jednak nie nadaje mu właściwości naturalnej wełny.

Jakie zalety ma acrilico?

Akryl jest miękki w dotyku i wizualnie przypomina niektóre rodzaje wełny. Z tego powodu gotowy sweter może wyglądać atrakcyjnie, szczególnie przed pierwszym praniem.

Do jego zalet należą również:

• niska cena włókna i gotowej odzieży,
• niewielka masa materiału,
• łatwe barwienie,
• odporność na część rozpuszczalników,
• sprężystość i dobra izolacja cieplna,
• możliwość prania w pralce przy zachowaniu zaleceń z metki.

Akryl nie chłonie dużej ilości wody, dlatego odzież z jego dodatkiem zwykle schnie szybciej niż grube wyroby z włókien naturalnych. Ta cecha nie oznacza jednak dobrego odprowadzania potu ze skóry.

Jakie wady ma akryl?

Największym problemem jest słaba przewiewność. Materiał ogranicza wymianę powietrza, przez co ciało może szybko się pocić, a wilgoć pozostaje blisko skóry.

W wilgotnym, słabo wentylowanym środowisku zapach potu może pojawić się szybciej niż w ubraniach z wełny lub bawełny. Odczuwanie ciepła zależy od grubości dzianiny, splotu i indywidualnych cech użytkownika, dlatego nie każdy akrylowy sweter będzie powodował taki sam dyskomfort.

Mechacenie

Akryl często tworzy na powierzchni charakterystyczne kulki, czyli zmechacenia. Włókna odrywają się podczas tarcia o płaszcz, pasek torby, fotel lub inne ubrania.

W przypadku wełny piling zwykle dotyczy krótkich, luźnych włókien i można go ograniczyć przez ostrożne golenie materiału. Akryl może mechacić się przez długi czas, a powierzchnia ubrania stopniowo traci estetyczny wygląd.

Komfort cieplny

Gruby akrylowy sweter może sprawiać wrażenie ciepłego, ponieważ zatrzymuje warstwę powietrza. Nie reguluje jednak temperatury i wilgotności tak jak wełna.

Jeśli ubranie ma być noszone podczas ruchu, zwróć uwagę nie tylko na jego grubość, lecz także na przewiewność i skład włókien.

Akryl a wełna – czym się różnią?

Oba materiały mogą wyglądać podobnie, ale różnią się pochodzeniem, reakcją na wilgoć i trwałością powierzchni. Wełna jest włóknem naturalnym, natomiast acrilico powstaje chemicznie.

Wełna lepiej sprawdza się w zmiennych warunkach, ponieważ pochłania część wilgoci i nadal zapewnia izolację. Akryl może być dobrym wyborem, gdy najważniejsza jest niska cena, intensywny kolor albo łatwiejsza pielęgnacja.

Jak wybrać ubranie z acrilico?

Przed zakupem przeczytaj cały skład, a nie tylko opis producenta. Sweter z niewielką domieszką akrylu będzie zachowywał się inaczej niż produkt wykonany w całości z tego włókna.

Sprawdź przede wszystkim:

• procentowy udział akrylu w składzie,
• rodzaj pozostałych włókien,
• gęstość i grubość dzianiny,
• równość powierzchni oraz widoczne oznaki mechacenia.

Domieszka nieprzekraczająca około 10% zwykle nie zmienia radykalnie charakteru tkaniny, ale może obniżyć jej koszt. Przy odzieży noszonej bezpośrednio na skórze warto sprawdzić, czy materiał nie powoduje swędzenia lub przegrzewania.

Jak prać i suszyć akryl?

Najbezpieczniej stosować się do symboli umieszczonych na metce. Akryl można zazwyczaj prać w pralce, lecz wysoka temperatura i intensywne wirowanie zwiększają ryzyko odkształcenia oraz mechacenia.

Podczas pielęgnacji zastosuj następujące zasady:

1. pierzesz ubranie w temperaturze wskazanej przez producenta, najczęściej niskiej lub umiarkowanej,
2. wybierasz delikatny program i ograniczasz obroty wirowania,
3. odwracasz sweter na lewą stronę przed włożeniem do bębna,
4. nie pierzesz go z materiałami, które mocno pylą lub mają kontrastowy kolor,
5. suszesz dzianinę na płasko, z dala od grzejnika i intensywnego źródła ciepła.

Zbyt gorąca woda może uszkodzić włókna, a niekiedy doprowadzić do ich nadmiernego odkształcenia. Nie prasuj akrylu wysoką temperaturą; jeśli metka na to pozwala, użyj niskiego ustawienia i cienkiej tkaniny ochronnej.

Jaki wpływ ma akryl na środowisko?

Podczas prania syntetyczne włókna mogą uwalniać mikrowłókna trafiające do ścieków. W badaniu Uniwersytetu Plymouth akryl uwalniał podczas jednego prania niemal 730 000 drobnych włókien syntetycznych, czyli więcej niż mieszanka poliestru z bawełną oraz czysty poliester.

Ograniczenie częstotliwości prania, używanie delikatnych programów i pranie pełnego, lecz nieprzeładowanego bębna może zmniejszyć zużycie odzieży. Pomaga również wybieranie rzeczy trwałych i noszenie ich zgodnie z przeznaczeniem.

Akryl jest tani i lekki, ale jego produkcja opiera się na surowcach kopalnych, a pranie może wiązać się z uwalnianiem mikrowłókien syntetycznych.

Czy acrilico to dobry materiał na co dzień?

Acrilico może sprawdzić się w czapkach, szalikach, kocach i dzianinach używanych okazjonalnie. Przy swetrach noszonych przez wiele godzin warto jednak uwzględnić skłonność do mechacenia, słabą regulację wilgoci i indywidualną tolerancję skóry.

Najrozsądniejsza ocena zależy od zastosowania oraz proporcji włókien. Produkt z domieszką akrylu może stanowić kompromis między ceną, wyglądem i trwałością, natomiast 100% akrylu zwykle szybciej traci estetyczny wygląd niż wysokiej jakości dzianina wełniana.

Warto zapamiętać:

• Acrilico to syntetyczny akryl, czyli poliakrylonitryl.
• Materiał przypomina wełnę, ale słabiej odprowadza wilgoć.
• Akryl często mechaci się podczas noszenia i prania.
• Najlepiej prać go delikatnie, w niskiej temperaturze i suszyć na płasko.
• Skład mieszany może zapewniać lepszy kompromis niż dzianina wykonana wyłącznie z akrylu.